Lọc Thủy Lực

Lọc thủy lực máy xúc, máy công trình

Lọc thủy lực là bộ phận lọc dầu trong hệ thống thủy lực, có nhiệm vụ giữ lại các hạt bụi, mạt kim loại và chất nhiễm bẩn rắn trong dầu trước khi chúng tiếp tục tuần hoàn qua các bộ phận của hệ thống.

Trên máy xúc và máy công trình, hệ thống thủy lực làm việc với nhiều chi tiết có khe hở và bề mặt lắp ghép chính xác như bơm thủy lực, cụm van điều khiển, van điện từ, mô tơ di chuyển, mô tơ quay toa và xy lanh thủy lực. Vì vậy, kiểm soát độ sạch của dầu là một phần quan trọng trong việc duy trì độ tin cậy của hệ thống.

Công dụng của lọc thủy lực

Lọc thủy lực có các chức năng chính:

• Giữ lại bụi và các hạt chất nhiễm bẩn trong dầu thủy lực.
• Hạn chế mạt kim loại và sản phẩm mài mòn tiếp tục tuần hoàn trong hệ thống.
• Hỗ trợ bảo vệ bơm thủy lực và các cụm van.
• Hỗ trợ bảo vệ mô tơ, xy lanh và các chi tiết thủy lực chính xác.
• Góp phần duy trì độ sạch của dầu thủy lực.
• Hạn chế mài mòn do chất nhiễm bẩn dạng hạt.
• Hỗ trợ nâng cao độ tin cậy và tuổi thọ của hệ thống khi sử dụng, bảo dưỡng đúng yêu cầu.

Các loại lọc thủy lực phổ biến

Tùy thiết kế hệ thống và vị trí lắp đặt, lọc thủy lực có thể được chia thành nhiều nhóm.

Lọc hồi thủy lực – Return Line Filter

Lọc hồi được bố trí trên đường dầu trở về thùng dầu. Nhiệm vụ chính là giữ lại các chất nhiễm bẩn phát sinh trong quá trình dầu tuần hoàn qua hệ thống trước khi dầu quay trở lại thùng.

Đây là một trong những loại lọc thủy lực thường gặp trên máy xúc và máy công trình.

Lọc hút thủy lực – Suction Filter / Suction Strainer

Lọc hút được bố trí phía đường hút của bơm thủy lực, giúp ngăn các hạt hoặc dị vật có kích thước lớn từ thùng dầu đi vào bơm.

Tùy thiết kế, bộ phận này có thể sử dụng dạng phần tử lọc hoặc lưới lọc hút (suction strainer).

Lọc đường áp – Pressure Line Filter

Lọc đường áp làm việc trên đường dầu chịu áp suất của hệ thống, được sử dụng để kiểm soát chất nhiễm bẩn trước các bộ phận thủy lực cần mức độ bảo vệ cao.

Lọc đường áp phải được lựa chọn đúng theo áp suất làm việc, lưu lượng, cấp lọc và thiết kế của hệ thống.

Lọc pilot – Pilot Filter

Trên các hệ thống có mạch điều khiển pilot, phần tử lọc được sử dụng để kiểm soát độ sạch của dầu trong mạch điều khiển.

Tại thị trường Việt Nam, loại này thường được gọi là:

lọc pilot, lọc điều khiển hoặc lọc thủy lực pilot.

Lọc thủy lực off-line

Một số hệ thống sử dụng mạch lọc độc lập, thường gọi là off-line filtration hoặc kidney loop, để tuần hoàn và lọc dầu độc lập với mạch thủy lực chính.

Phân loại theo kết cấu

Lọc thủy lực trên máy công trình có thể gặp ở nhiều dạng kết cấu:

Lọc dạng lõi – Hydraulic Filter Element

Phần tử lọc được lắp bên trong cốc hoặc vỏ lọc có sẵn trên máy. Khi bảo dưỡng chỉ thay phần tử lọc.

Lọc dạng spin-on – Spin-On Hydraulic Filter

Phần tử và vỏ tạo thành cụm thay thế hoàn chỉnh, được tháo/lắp bằng ren.

Lưới lọc – Strainer

Thường sử dụng tại một số vị trí hút hoặc vị trí cần giữ các hạt kích thước lớn.

Do mỗi loại có đặc điểm làm việc khác nhau, không nên lựa chọn lọc chỉ dựa trên hình dáng hoặc kích thước.

Vị trí lọc trong hệ thống thủy lực

Tùy thiết kế từng máy, các vị trí lọc có thể bao gồm:

Thùng dầu → đường hút → bơm thủy lực → đường áp → cụm van/cơ cấu chấp hành → đường hồi → thùng dầu

Ngoài mạch chính, máy có thể có các mạch phụ như pilot, servo, case drain hoặc mạch lọc độc lập.

Không phải mọi máy đều có đầy đủ tất cả các loại lọc trên. Vị trí và cấu hình phải được xác định theo thiết kế của từng model.

Vì sao độ sạch dầu thủy lực quan trọng?

Trong quá trình vận hành, chất nhiễm bẩn có thể xuất hiện từ môi trường bên ngoài, quá trình bảo dưỡng, dầu bổ sung, mài mòn chi tiết hoặc chất bẩn còn lại trong hệ thống.

Khi các hạt này tiếp tục tuần hoàn, chúng có thể làm tăng nguy cơ:

• Mài mòn bề mặt chi tiết.
• Kẹt hoặc hoạt động không ổn định tại các van có khe hở nhỏ.
• Mài mòn bơm và mô tơ thủy lực.
• Giảm độ tin cậy của hệ thống.
• Phát sinh hư hỏng và thời gian dừng máy.

Do đó, lọc thủy lực là một thành phần quan trọng trong chiến lược kiểm soát nhiễm bẩn của hệ thống.

Thông số cần kiểm tra khi chọn lọc thủy lực

Không nên lựa chọn lọc thủy lực chỉ theo kích thước. Khi tra mã cần xem xét:

Đặc biệt, micron không phải thông số duy nhất quyết định khả năng thay thế. Hai phần tử có cùng kích thước hoặc cùng cấp micron vẫn chưa chắc thay thế được cho nhau nếu khác hiệu suất lọc, khả năng chịu áp, lưu lượng, bypass hoặc kết cấu làm kín.

Ứng dụng

Danh mục lọc thủy lực tại Phụ Tùng Nam Cường hướng đến các dòng máy công trình như:

• Komatsu
• Hitachi
• Caterpillar (CAT)
• Kobelco
• Hyundai
• Doosan
• Volvo
• Sumitomo
• Kato
• Sany
• XCMG
• Liugong
• Và nhiều dòng máy công trình khác.

Khả năng sử dụng thực tế cần được xác định theo model, số máy, mã OEM và cấu hình hệ thống thủy lực.

Dấu hiệu cần kiểm tra lọc và hệ thống thủy lực

Nên kiểm tra lọc thủy lực khi:

• Đến kỳ bảo dưỡng theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
• Có cảnh báo tắc lọc hoặc chênh áp lọc nếu máy được trang bị.
• Dầu thủy lực có dấu hiệu nhiễm bẩn.
• Thực hiện sửa chữa lớn hệ thống thủy lực.
• Thay bơm, mô tơ hoặc các cụm thủy lực quan trọng.
• Phát hiện nhiều mạt hoặc cặn bất thường trong phần tử lọc cũ.

Nếu lọc cũ chứa lượng mạt kim loại bất thường, không nên chỉ thay lọc rồi tiếp tục vận hành mà cần kiểm tra nguyên nhân phát sinh mạt trong hệ thống.

Lưu ý khi thay lọc thủy lực

• Xác định chính xác mã lọc trước khi tháo lắp.
• Vệ sinh khu vực xung quanh vị trí lọc.
• Không để bụi, cát hoặc dị vật rơi vào hệ thống.
• Kiểm tra gioăng và bề mặt làm kín.
• Sử dụng dầu thủy lực đúng yêu cầu của nhà sản xuất máy.
• Không tự ý thay phần tử có cấp lọc hoặc thông số áp suất khác thiết kế.
• Kiểm tra tình trạng dầu và các bộ phận liên quan khi phát hiện nhiều cặn hoặc mạt kim loại.
• Thực hiện quy trình xả khí, bổ sung dầu và kiểm tra mức dầu theo yêu cầu của từng máy sau bảo dưỡng.

Tra mã lọc thủy lực

Khi lựa chọn lọc thủy lực, nên ưu tiên tra theo trình tự:

Mã OEM → hãng/model máy → vị trí lọc → mã lọc tương đương → thông số kỹ thuật

Phụ Tùng Nam Cường cung cấp các dòng lọc của Donaldson, JESON, STAL và Sakura, hỗ trợ đối chiếu mã OEM và mã tương đương để lựa chọn sản phẩm phù hợp.

Phụ Tùng Nam Cường – Đúng phụ tùng, chuẩn thiết bị.