Cảm biến ga

Cảm biến ga máy xúc – Cảm biến vị trí cơ cấu điều khiển ga

Cảm biến ga máy xúc là linh kiện điện – điện tử thuộc hệ thống điều khiển tốc độ động cơ, có nhiệm vụ nhận biết vị trí hoặc góc của cơ cấu điều khiển ga và tạo tín hiệu phản hồi về hệ thống điều khiển.

Trên các dòng máy xúc sử dụng hệ thống điều khiển ga điện, cảm biến thường làm việc kết hợp với mô tơ ga, cơ cấu liên kết và bộ điều khiển, giúp hệ thống xác định vị trí thực tế của cơ cấu ga để điều chỉnh tốc độ động cơ phù hợp với lệnh của người vận hành và chế độ làm việc của máy.

Tên gọi kỹ thuật của cảm biến ga

Trong tài liệu phụ tùng và thị trường quốc tế, tùy hãng máy và kết cấu hệ thống, linh kiện thuộc nhóm này có thể xuất hiện với các tên:

• Throttle Position Sensor – Cảm biến vị trí ga
• Throttle Positioner Sensor – Cảm biến vị trí bộ điều khiển ga
• Throttle Motor Position Sensor – Cảm biến vị trí mô tơ ga
• Angle Sensor – Cảm biến góc
• Fitting Sensor / Fixed Sensor – Tên gọi được sử dụng trên một số hệ thống và catalog phụ tùng

Tại thị trường Việt Nam, “cảm biến ga” là tên gọi ngắn gọn, dễ nhận biết và phù hợp để sử dụng làm tên danh mục. Trong nội dung kỹ thuật, có thể gọi đầy đủ là cảm biến vị trí ga hoặc cảm biến vị trí cơ cấu điều khiển ga.

Chức năng của cảm biến ga máy xúc

Chức năng chính của cảm biến là xác định vị trí/góc thực tế của cơ cấu điều khiển ga và chuyển thành tín hiệu điện phản hồi.

Tín hiệu này giúp hệ thống điều khiển nhận biết cơ cấu ga đang ở vị trí nào, từ đó phối hợp với mô tơ ga và các bộ phận liên quan để kiểm soát tốc độ động cơ theo yêu cầu vận hành.

Cảm biến ga hoạt động chính xác góp phần giúp hệ thống điều khiển tốc độ động cơ phản hồi ổn định và phù hợp với từng chế độ làm việc của máy.

Cảm biến ga có phải cảm biến bướm ga không?

Không nên gọi chung cảm biến ga máy xúc là “cảm biến bướm ga”.

Thuật ngữ Throttle Position Sensor – TPS trên ô tô thường được hiểu là cảm biến vị trí bướm ga. Tuy nhiên, trên nhiều máy xúc sử dụng động cơ diesel, cảm biến thuộc nhóm này được bố trí tại cơ cấu điều khiển ga hoặc cụm mô tơ ga, dùng để phản hồi vị trí/góc của cơ cấu điều khiển tốc độ động cơ.

Do đó, đối với phụ tùng máy xúc, cách gọi:

Cảm biến ga / Cảm biến vị trí ga / Cảm biến vị trí cơ cấu điều khiển ga

sẽ phù hợp hơn so với “cảm biến chiết áp động cơ bướm ga”.

Có nên gọi là chiết áp ga không?

“Chiết áp ga” là tên gọi quen thuộc của thợ và người kinh doanh phụ tùng đối với một số loại cảm biến vị trí hoạt động theo nguyên lý biến trở.

Tuy nhiên, không nên sử dụng “chiết áp ga” làm thuật ngữ kỹ thuật chung cho toàn bộ danh mục, bởi cấu tạo và nguyên lý cảm biến có thể khác nhau tùy hãng và thế hệ máy.

Vì vậy:

Tên thương mại chính: Cảm biến ga
Tên kỹ thuật ưu tiên: Cảm biến vị trí ga
Tên gọi thị trường có thể bổ sung: Chiết áp ga, cảm biến mô tơ ga, cảm biến góc ga

Vị trí lắp đặt

Tùy thiết kế từng dòng máy, cảm biến có thể được lắp tại hoặc liên kết với:

• Cụm mô tơ điều khiển ga
• Trục/cần điều khiển ga
• Cơ cấu liên kết điều khiển tốc độ động cơ
• Cụm điều khiển ga điện

Vị trí và kết cấu lắp đặt không giống nhau trên tất cả các dòng máy. Khi thay thế cần đối chiếu đúng mã phụ tùng và cấu hình thực tế.

Dấu hiệu cần kiểm tra cảm biến ga

Khi cảm biến hoặc mạch tín hiệu liên quan gặp vấn đề, máy có thể xuất hiện một hoặc nhiều hiện tượng như:

• Tăng hoặc giảm ga không đúng theo lệnh điều khiển
• Tốc độ động cơ phản hồi không ổn định
• Ga không đạt đúng vị trí yêu cầu
• Mô tơ ga hoạt động nhưng vị trí ga không được nhận biết chính xác
• Tốc độ động cơ bị giới hạn hoặc điều khiển bất thường
• Hệ thống xuất hiện mã lỗi liên quan đến cơ cấu điều khiển ga/vị trí ga

Các biểu hiện trên không đồng nghĩa cảm biến chắc chắn đã hỏng. Cần kiểm tra toàn bộ hệ thống trước khi quyết định thay thế.

Kiểm tra trước khi thay cảm biến ga

Khi hệ thống ga điện hoạt động bất thường, nên kiểm tra:

1. Nguồn cấp và dây điện của cảm biến
2. Giắc cắm, chân giắc và tình trạng tiếp xúc
3. Tín hiệu đầu ra của cảm biến
4. Mô tơ ga
5. Cần, trục và cơ cấu liên kết ga
6. Khả năng kẹt hoặc sai hành trình cơ khí
7. Mã lỗi lưu trong hệ thống điều khiển

Việc kiểm tra đồng bộ giúp tránh trường hợp thay cảm biến mới nhưng lỗi thực tế nằm ở mô tơ ga, dây điện hoặc cơ cấu truyền động.

Lưu ý khi lựa chọn cảm biến ga máy xúc

Cảm biến ga có ngoại hình tương tự nhau nhưng không có nghĩa có thể lắp thay thế cho nhau. Sự khác biệt có thể nằm ở đặc tính tín hiệu, giắc điện, chiều quay, hành trình, kết cấu trục và vị trí bắt bulông.

Khi lựa chọn nên ưu tiên đối chiếu theo:

Mã phụ tùng → Hãng máy → Model → Đời/Serial máy → Kiểu giắc → Hình dạng và vị trí lắp

Không nên chỉ dựa vào hình ảnh hoặc số lượng dây điện để xác định sản phẩm.

Ứng dụng

Cảm biến ga được sử dụng trên nhiều dòng máy xúc và máy công trình có hệ thống điều khiển tốc độ động cơ bằng điện, phổ biến ở các thương hiệu như:

Komatsu, Hitachi, CAT và một số hãng máy công trình khác tùy từng model và hệ thống điều khiển.

Lưu ý: Model tương thích cụ thể cần được xác định theo từng mã cảm biến. Không mặc định một cảm biến có thể sử dụng cho tất cả model cùng hãng.

Phụ Tùng Nam Cường – Cảm biến ga máy xúc

Phụ Tùng Nam Cường cung cấp cảm biến ga và các loại cảm biến điện – điện tử cho máy xúc, máy công trình. Sản phẩm được phân loại theo hãng máy, model và mã phụ tùng nhằm thuận tiện cho việc tra cứu và lựa chọn.

Liên hệ Phụ Tùng Nam Cường để được hỗ trợ đối chiếu mã cảm biến và model máy trước khi đặt hàng.